دارای الماس دوبل و در طول های معمولی، بلند و فوق بلند
مته الماسه ته گرد یکی از ابزارهای مهم برای سوراخکاری مصالح ساختمانی است؛ مخصوصا زمانی که کاربر به جای دریل های مجهز به سیستم SDS، از یک دریل معمولی یا دریل چکشی با سه نظام استاندارد استفاده می کند. این نوع مته در مدل های مختلف از نظر قطر، طول، شکل نوک، تعداد لبه های برنده و طراحی شیار تولید می شود و انتخاب صحیح آن می تواند تفاوت زیادی در سرعت سوراخکاری، کیفیت سوراخ و عمر ابزار ایجاد کند.
مته های کاربیدی مخصوص مصالح ساختمانی برای سوراخکاری موادی مانند آجر، بتن، سنگ، مصالح بنایی و بعضی انواع سنگ های طبیعی طراحی شده اند. در مدل های ته گرد، اتصال مته به دستگاه از طریق سه نظام انجام می شود و به همین دلیل برای بسیاری از دریل های معمولی انتخاب کاربردی تری نسبت به مته های SDS هستند. برخی مدل های حرفه ای نیز دارای قسمت های تخت روی ساقه هستند تا احتمال لغزش مته در سه نظام کاهش پیدا کند. شرکت DEWALT نیز در مته های ته گرد کاربیدی خود از این طراحی برای کاهش لغزش در سه نظام استفاده می کند.
مته الماسه ته گرد در واقع یک مته مخصوص مصالح ساختمانی است که نوک آن از کاربید تنگستن ساخته شده و ساقه آن به شکل گرد طراحی شده است. اصطلاح «الماسه» در بازار ابزار معمولا به شکل و جنس قسمت برنده اشاره دارد و نباید آن را با مته های کرگیری با سگمنت الماس صنعتی یکسان دانست.
در ساخت این مته، بدنه معمولا از فولاد مقاوم ساخته می شود و قسمت نوک با یک قطعه کاربیدی تقویت می شود. کاربید تنگستن سختی و مقاومت سایشی بسیار بالایی دارد و به همین دلیل برای برخورد مداوم با مصالح سخت مناسب است.
مته های کاربیدی ساختمانی برخلاف مته های مخصوص فلز، برای ایجاد سوراخ در مصالحی طراحی شده اند که ساختار آنها شکننده و معدنی است. هنگام کار، لبه کاربیدی با ضربه و فشار کنترل شده سطح مصالح را خرد می کند و شیارهای مارپیچ، ذرات ایجاد شده را از داخل سوراخ خارج می کنند.
در محصولات حرفه ای، طراحی نوک و شیار به صورت یک مجموعه مهندسی شده در نظر گرفته می شود. یعنی تنها جنس نوک تعیین کننده عملکرد مته نیست؛ شکل نوک، اتصال آن به بدنه، هندسه شیار و مقاومت بدنه نیز مستقیما بر نتیجه کار تاثیر دارند.
یکی از مهم ترین مزیت های این مدل، سازگاری آن با سه نظام های متداول است.
اگر دریل شما دارای سه نظام معمولی است، ساقه گرد مته به راحتی درون سه نظام قرار می گیرد. در برخی مدل های حرفه ای، روی ساقه چند سطح تخت نیز ایجاد شده است. این سطوح باعث می شوند مته هنگام وارد شدن گشتاور بالا کمتر در سه نظام بچرخد.
این ویژگی مخصوصا هنگام سوراخکاری بتن، آجر و سنگ اهمیت پیدا می کند؛ زیرا مقاومت مصالح ساختمانی می تواند گشتاور قابل توجهی به مته وارد کند.
مته SDS برای سیستم های مخصوص دریل بتن کن و چکش های دوار طراحی شده است و مستقیما داخل قلم گیر SDS قرار می گیرد. بنابراین نباید تصور کرد هر مته ساختمانی برای هر نوع دریلی مناسب است.
مته ته گرد برای سه نظام معمولی انتخاب می شود، در حالی که مته SDS برای دستگاهی با سیستم اتصال SDS طراحی شده است.
بنابراین هنگام خرید، قبل از توجه به قطر و طول مته، باید نوع سه نظام دستگاه را مشخص کنید.
یک مته خوب را باید به عنوان مجموعه ای از چند بخش مهندسی شده بررسی کرد.
نوک مهم ترین قسمت مته است. این بخش مستقیما با مصالح تماس دارد و بیشترین ضربه و سایش را تحمل می کند.
کاربید تنگستن به دلیل مقاومت سایشی بالا در بسیاری از مته های ساختمانی استفاده می شود. محصولات حرفه ای نیز معمولا روی بهینه سازی هندسه نوک و میزان تماس کاربید با مصالح تمرکز دارند. DEWALT برای مته های کاربیدی خود، تماس مناسب کاربید با سطح را یکی از عوامل افزایش عمر مته معرفی می کند.
بدنه باید در برابر خمش، پیچش و ضربه مقاومت کافی داشته باشد. این موضوع در مته های بلند اهمیت بیشتری پیدا می کند.
هرچه طول مته افزایش پیدا کند، کنترل آن دشوارتر می شود و فشار جانبی بیشتری می تواند به بدنه وارد شود. به همین دلیل طراحی هسته و بدنه در مته های بلند اهمیت زیادی دارد.
وظیفه شیار تنها ایجاد ظاهر مارپیچ نیست.
هنگام سوراخکاری، مقدار زیادی پودر و ذرات خرد شده داخل سوراخ ایجاد می شود. شیارها باید این مواد را به سمت بیرون هدایت کنند.
اگر تخلیه ضعیف باشد، مته در سوراخ گیر می کند، اصطکاک افزایش می یابد و دمای نوک بالا می رود.
در مته های حرفه ای، هندسه شیار به گونه ای طراحی می شود که انتقال گرد و غبار از محل سوراخکاری سریع تر انجام شود. Hilti نیز در طراحی مته های ساختمانی خود، انتقال موثر گرد و غبار توسط شیار را یکی از عوامل عملکرد مته معرفی می کند.
این یکی از مهم ترین سوالات هنگام انتخاب مته ساختمانی است.
در مدل دو الماس، دو لبه اصلی وظیفه خرد کردن مصالح را بر عهده دارند.
این مدل برای بسیاری از کارهای عمومی مانند:
* سوراخکاری آجر
* بلوک
* مصالح بنایی
* بتن معمولی
* سوراخکاری های عمومی ساختمانی
مناسب است.
مدل های دو لبه به دلیل ساختار ساده تر معمولا برای بسیاری از کارهای عمومی اقتصادی هستند.
DEWALT در برخی مدل های مته کاربیدی خود از نوک دو لبه استفاده می کند و در کنار آن، طراحی چهار شیار را برای انتقال بهتر مواد حاصل از سوراخکاری به کار می برد.
در طراحی چهار الماس، چند لبه برنده در قسمت نوک مته قرار گرفته اند.
مزیت اصلی این طراحی، توزیع بهتر عملیات خردایش در نوک مته است.
در کاربردهای سنگین تر، طراحی چند لبه می تواند عملکرد یکنواخت تری ایجاد کند و در برابر مصالح متراکم عملکرد مناسبی داشته باشد.
در سیستم های حرفه ای SDS نیز تولیدکنندگانی مانند Hilti از سرهای چهار برنده و چند برنده کاربیدی برای بتن و مصالح ساختمانی استفاده می کنند.
خیر.
انتخاب مته به نوع دستگاه، قطر سوراخ، جنس مصالح، عمق سوراخ و حجم کار بستگی دارد.
برای یک سوراخ ساده در آجر، استفاده از گران ترین مته چند لبه لزوما ضروری نیست. اما برای کار مداوم، بتن متراکم و سوراخکاری هایی که دقت و دوام اهمیت بیشتری دارد، طراحی حرفه ای نوک می تواند ارزش بیشتری داشته باشد.
گچ در مقایسه با بتن و سنگ مصالح بسیار نرم تری است.
به همین دلیل معمولا برای ایجاد سوراخ در گچ به نیروی زیادی احتیاج نیست.
در این کاربرد، مهم ترین موضوع جلوگیری از ترک خوردن یا خرد شدن بیش از حد اطراف سوراخ است.
ابتدا محل سوراخ را دقیق مشخص کنید. سپس مته را با سرعت کنترل شده وارد سطح کنید و از فشار بیش از حد خودداری کنید.
اگر با یک صفحه گچی یا دیوار بسیار نرم کار می کنید، استفاده از ضربه شدید ممکن است باعث خرد شدن اطراف سوراخ شود.
در چنین شرایطی، سرعت کنترل شده و فشار کم معمولا نتیجه تمیزتری ایجاد می کند.
آجر یکی از متداول ترین مصالحی است که این نوع مته برای آن استفاده می شود.
ساختار آجر به گونه ای است که مته کاربیدی می تواند با خرد کردن بخش معدنی آن، سوراخ مورد نظر را ایجاد کند.
برای آجرهای معمولی، انتخاب قطر صحیح و جلوگیری از فشار بیش از حد اهمیت زیادی دارد.
تا حد امکان از سوراخکاری بسیار نزدیک به لبه آجر خودداری کنید. فاصله کم از لبه می تواند احتمال ترک یا شکستگی مصالح را افزایش دهد.
در دیوارهای آجری، اگر هدف نصب رول پلاک است، قطر مته باید با قطر رول پلاک و پیچ هماهنگ باشد.
مته های بلند در این بخش اهمیت بیشتری پیدا می کنند.
گاهی لازم است سوراخ از یک طرف دیوار شروع شود و از ضخامت قابل توجهی عبور کند. در این شرایط، مته کوتاه امکان رسیدن به عمق مورد نظر را ندارد.
مته های بلند ته گرد برای مواردی مانند:
* عبور سیم و کابل
* عبور لوله
* نصب تاسیسات
* ایجاد مسیر برای اتصالات
* نصب تجهیزات
* سوراخکاری دیوارهای ضخیم
کاربرد دارند.
در مته های بلند، شیار باید ظرفیت مناسبی برای خروج گرد و غبار داشته باشد. اگر سوراخ عمیق باشد و گرد و غبار در آن تجمع پیدا کند، مقاومت مته افزایش پیدا می کند.
سوراخکاری سقف یکی از کاربردهای مهم مته های بلند است.
برای نصب چراغ، تجهیزات سقفی، سیستم های تاسیساتی، نگهدارنده ها و بعضی سازه های سبک، ممکن است لازم باشد سوراخی در عمق بیشتری ایجاد شود.
مته بلند این امکان را می دهد که کاربر بدون نزدیک کردن بیش از حد دستگاه به سطح یا استفاده از رابط های متعدد، به عمق مورد نظر دسترسی پیدا کند.
اما باید توجه داشت که افزایش طول مته به معنی امکان استفاده بدون محدودیت نیست.
مته بلند:
* بیشتر خم می شود
* کنترل دشوارتری دارد
* نسبت به فشار جانبی حساس تر است
* در صورت انحراف می تواند سوراخ را از مسیر اصلی خارج کند
به همین دلیل هنگام کار با مته های بلند باید دستگاه تا حد امکان در راستای محور سوراخ نگه داشته شود.
در کف های بتنی، ایجاد سوراخ برای نصب پایه، تجهیزات، نگهدارنده و انکر یکی از کاربردهای رایج مته های ساختمانی است.
اگر عمق سوراخ زیاد باشد، طراحی شیار اهمیت بیشتری پیدا می کند.
در مته های حرفه ای بلند، تولیدکنندگان برای افزایش استحکام، تخلیه سریع تر گرد و غبار و کاهش احتمال شکست بدنه، هندسه شیار و هسته مته را بهینه می کنند. برای نمونه، DEWALT در مته های بلند کاربیدی خود روی شیار چهارگانه و انتقال سریع تر مواد تاکید دارد.
بتن یکی از سخت ترین مصالحی است که ممکن است با این نوع مته با آن مواجه شوید.
بتن فقط یک ماده یکنواخت نیست. ترکیبی از سیمان، سنگدانه و مواد مختلف است و ممکن است درون آن با میلگرد نیز برخورد شود.
در سوراخکاری بتن معمولی، استفاده از مته کاربیدی مناسب و دستگاهی که توان ضربه کافی دارد، اهمیت زیادی دارد.
مته ته گرد را نباید با مته های حرفه ای بتن کن SDS از نظر ظرفیت سوراخکاری سنگین یکسان دانست.
اگر پروژه شامل تعداد زیادی سوراخ عمیق در بتن مسلح باشد، سیستم SDS Plus یا SDS Max و مته های تخصصی همان سیستم معمولا انتخاب حرفه ای تری هستند.
Hilti برای مته های چند برنده SDS خود کاربردهایی مانند بتن مسلح، بتن و مصالح بنایی را مشخص کرده است.
بنابراین مته ته گرد برای دریل معمولی یک ابزار کاربردی است، اما نباید از آن انتظار عملکرد یک بتن کن صنعتی SDS Max را داشت.
در بسیاری از سنگ های ساختمانی، مته کاربیدی می تواند برای سوراخکاری های کوچک و متوسط استفاده شود.
اما سنگ ها از نظر سختی و ساختار یکسان نیستند.
سنگ های نرم تر ممکن است به راحتی سوراخ شوند، در حالی که سنگ های سخت و متراکم فشار بیشتری به نوک مته وارد می کنند.
برای سنگ طبیعی، باید:
* سرعت مناسب انتخاب شود
* فشار بیش از حد اعمال نشود
* گرد و غبار تخلیه شود
* از ضربه مناسب دستگاه استفاده شود
* مته از نظر داغ شدن کنترل شود
برای سوراخکاری های بسیار بزرگ یا تعداد زیاد سوراخ در سنگ، سیستم های کرگیری الماسه معمولا ابزار تخصصی تری هستند.
گرانیت به دلیل سختی، تراکم و خاصیت سایندگی، یکی از دشوارترین مصالح برای سوراخکاری است.
در این شرایط نباید تنها به عبارت «الماسه» روی بسته بندی توجه کرد. مهم تر از نام تجاری، طراحی واقعی نوک، جنس کاربید، کیفیت اتصال نوک و سازگاری مته با کاربرد مورد نظر است.
برای سوراخ های کوچک در بعضی شرایط، مته کاربیدی می تواند مورد استفاده قرار گیرد؛ اما برای سوراخکاری حرفه ای و مداوم گرانیت، ابزارهای تخصصی الماسه معمولا انتخاب مناسب تری هستند.
یکی از اشتباهات رایج این است که کاربر تصور می کند فقط نوک مته کار را انجام می دهد.
در حقیقت، یک سیستم سوراخکاری موفق باید همزمان سه کار انجام دهد:
1. مصالح را خرد کند.
2. انرژی ضربه را منتقل کند.
3. مواد خرد شده را از سوراخ خارج کند.
اگر مرحله سوم ضعیف باشد، سوراخ پر از گرد و غبار می شود.
این اتفاق می تواند باعث افزایش اصطکاک، کاهش سرعت پیشروی و افزایش دمای مته شود.
در طراحی مته های ساختمانی حرفه ای، شکل شیار و انتقال مواد یکی از بخش های مهم طراحی محسوب می شود. Hilti برای برخی مته های خود از شیارهایی با قابلیت انتقال بهتر گرد و غبار استفاده می کند و DEWALT نیز طراحی چهار شیار را برای تخلیه مواد حاصل از سوراخکاری معرفی می کند.
انتخاب صحیح را می توان در چند مرحله انجام داد.
اگر دستگاه شما سه نظام معمولی دارد، مته ته گرد یا مدل سازگار با سه نظام انتخاب کنید.
اگر دستگاه شما SDS Plus یا SDS Max است، باید مته مخصوص همان اتصال را تهیه کنید.
برای گچ و آجر، نیاز به ابزاری متفاوت از سوراخکاری بتن متراکم دارید.
برای سنگ و گرانیت نیز باید به مقاومت سایشی مته توجه بیشتری داشته باشید.
قطر مته باید بر اساس کاربرد انتخاب شود.
به عنوان مثال:
* نصب رول پلاک کوچک: قطرهای پایین
* براکت و نگهدارنده: قطر متوسط
* انکر و اتصالات سنگین: قطرهای بالاتر
اگر سوراخ کم عمق است، مته کوتاه کافی است.
اگر باید از دیوار ضخیم، تیغه یا کف عبور کنید، مته بلند انتخاب منطقی تری است.
هیچ کدام ذاتا بهتر نیستند.
مته کوتاه معمولا:
* کنترل آسان تری دارد
* کمتر خم می شود
* برای سوراخکاری عمومی مناسب است
* برای کارهای دقیق انتخاب مناسبی است
مته بلند:
* دسترسی بیشتری ایجاد می کند
* برای دیوار ضخیم مناسب است
* برای سقف و کف کاربرد بیشتری دارد
* امکان سوراخکاری عمیق تر را فراهم می کند
بنابراین طول مته باید بر اساس عمق واقعی سوراخ انتخاب شود، نه صرفا برای داشتن ابزار بلندتر.
بعضی کاربران تصور می کنند هرچه فشار بیشتری به دریل وارد کنند، سرعت سوراخکاری بیشتر می شود.
در حالی که فشار بیش از حد می تواند باعث افزایش اصطکاک، داغ شدن نوک و کاهش عمر مته شود.
سرعت بسیار بالا در مصالح سخت می تواند حرارت زیادی ایجاد کند.
اگر مته را برای مدت طولانی بدون تخلیه گرد و غبار داخل سوراخ نگه دارید، شیارها ممکن است نتوانند مواد را به شکل موثر خارج کنند.
یک مته برای هر نوع مصالحی بهترین انتخاب نیست.
مته مخصوص آجر و بتن سبک را نباید به عنوان ابزار اصلی برای سوراخکاری مداوم گرانیت یا بتن مسلح در نظر گرفت.
این موضوع در مته های بلند اهمیت بسیار زیادی دارد.
فشار باید در امتداد محور مته باشد. خم کردن مته هنگام چرخش می تواند باعث آسیب به بدنه یا نوک شود.
برای افزایش طول عمر مته، روش استفاده اهمیت زیادی دارد.
مخصوصا هنگام استفاده از مته های بلند، از وارد کردن فشار جانبی جلوگیری کنید.
در سوراخ های عمیق، مته را در فواصل مناسب کمی از سوراخ خارج کنید تا مواد خرد شده بهتر خارج شوند.
اجازه دهید نوک کاربیدی کار خود را انجام دهد.
وقتی نوک مته به شکل محسوسی فرسوده شده باشد، کیفیت سوراخ نیز کاهش پیدا می کند.
باقی ماندن گرد و غبار و رطوبت روی ابزار می تواند به مرور زمان باعث خوردگی بدنه شود.
سوراخکاری بتن، آجر و سنگ مقدار زیادی گرد و غبار تولید می کند. استفاده از عینک ایمنی و محافظ مناسب برای تنفس، مخصوصا در محیط های بسته، اهمیت دارد.
قبل از سوراخکاری دیوار یا کف نیز باید احتمال وجود کابل برق، لوله آب، لوله گاز و سایر تاسیسات پنهان بررسی شود.
هنگام سوراخکاری سقف، استفاده از تجهیزات محافظتی مناسب اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا ذرات مصالح می توانند مستقیما به سمت صورت و چشم کاربر سقوط کنند.
در سوراخکاری کف نیز باید احتمال عبور تاسیسات از زیر سطح بررسی شود.
با وجود کاربردهای گسترده، این ابزار برای تمام پروژه ها بهترین گزینه نیست.
اگر با شرایط زیر مواجه هستید:
* تعداد بسیار زیاد سوراخ
* بتن مسلح بسیار سخت
* سوراخ های با قطر بزرگ
* عمق بسیار زیاد
* برخورد مداوم با میلگرد
* عملیات صنعتی سنگین
بهتر است سراغ سیستم های تخصصی تر مانند SDS Plus، SDS Max یا تجهیزات کرگیری مناسب بروید.
برای نمونه، سیستم های حرفه ای Hilti با سرهای چند برنده کاربیدی برای سوراخکاری بتن مسلح و نصب انکر طراحی شده اند و در طول های بسیار زیاد نیز عرضه می شوند.
این موضوع به معنی ضعیف بودن مته ته گرد نیست؛ بلکه هر ابزار برای محدوده مشخصی از کار طراحی شده است.
| نوع کار | پیشنهاد |
|---|---|
| گچ | مته کاربیدی با قطر مناسب و فشار کم |
| آجر | مته الماسه ته گرد |
| بلوک | مته کاربیدی با شیار مناسب |
| تیغه | مدل بلند در صورت نیاز به عمق بیشتر |
| سقف | مته بلند با کنترل مناسب |
| کف | مدل متناسب با عمق سوراخ |
| بتن معمولی | مته کاربیدی با قابلیت ضربه |
| سنگ طبیعی | مته مناسب سنگ و سرعت کنترل شده |
| گرانیت | مته تخصصی تر یا سیستم الماسه در کار سنگین |
| بتن مسلح سنگین | سیستم SDS و مته تخصصی |
مته الماسه ته گرد یکی از کاربردی ترین انتخاب ها برای افرادی است که با دریل معمولی یا دریل چکشی و سه نظام استاندارد کار می کنند. این مته با استفاده از نوک کاربید تنگستن می تواند برای طیف گسترده ای از مصالح ساختمانی مانند گچ، آجر، بلوک، بتن و برخی سنگ های طبیعی مورد استفاده قرار گیرد.
مهم ترین نکته این است که نباید تمام مته های ساختمانی را یکسان در نظر گرفت. شکل نوک، تعداد لبه های برنده، جنس کاربید، طراحی شیار، طول مته و نوع ساقه همگی در عملکرد نهایی تاثیر دارند.
برای کارهای عمومی، مته دو الماس می تواند گزینه ای اقتصادی و کاربردی باشد. در کارهای سنگین تر، طراحی های چند لبه مانند چهار الماس می توانند مزایای بیشتری داشته باشند. تولیدکنندگان حرفه ای نیز در نسل جدید مته های ساختمانی روی طراحی چند برنده، افزایش تماس کاربید با مصالح، تخلیه بهتر گرد و غبار و افزایش مقاومت در برابر سایش تمرکز کرده اند.
مته های بلند نیز برای شرایطی که عمق سوراخ یا دسترسی به محل کار اهمیت دارد، مانند سوراخکاری سقف، کف، تیغه و دیوارهای ضخیم، بسیار کاربردی هستند. با این حال هرچه طول مته بیشتر شود، کنترل محور سوراخ و جلوگیری از فشار جانبی اهمیت بیشتری پیدا می کند.
در نهایت، بهترین مته الزاما گران ترین مته نیست؛ بهترین مته، مدلی است که با **نوع دریل، جنس مصالح، قطر سوراخ، عمق سوراخ و حجم کاری** شما هماهنگ باشد.
برای خرید مته الماسه ته گرد، انتخاب دقیق قطر و طول می تواند به اندازه انتخاب برند اهمیت داشته باشد. اگر هدف استفاده روزمره در کارهای ساختمانی، تاسیساتی، برقکاری و نصب باشد، یک مته کاربیدی ته گرد با کیفیت می تواند بخش بزرگی از نیازهای سوراخکاری روزمره را پوشش دهد و در عین حال با دریل های معمولی نیز سازگار باشد.


